Köhnə versiya

Ən son xəbərlər

Son buraxılış
Arxiv

Doğru bildiyimiz yanlışlar

Bəllidir ki, yaşam tərzimiz çətin bir dövrə təsadüf edib. Belə ki, stress, gərgin həyat ritmi, müəyyən zərərli qidalardan istifadə orqanizmimizə təsirsiz ötüşmür. Bəzən doğru bildiyimiz yanlışlar bizi uçuruma aparır. Bilməliyik ki, sağlamlığımız hər şeydən vacibdir və onu qorumaq üçün əlimizdən gələni əsirgəməməliyik. Bütün mənalarda həyat tərzimizə diqqət etməliyik. Sağlamlığımıza səhlənkar yanaşmağımız bir çox xəstəliklərə yol açır. Bunlardan biri də yüksək təzyiqdir. Bəs bu xəstəlikdən necə yayına bilərik? Bununla bağlı həkim- terapevt Sübhan Hacıyev “Xalq qəzeti”nə danışıb.

–Sübhan həkim, yüksək təzyiq nədir və necə yaranır?

–Arterial hipertenziya arterial qan da­marlarında təzyiqin yüksəlməsinə deyilir. Normal təzyiq 120/80 mm civə sütunu səviyyəsində olmalıdır. Lakin 20 mm civə sütunu səviyyəsində qalxması hələ hipertenziya demək deyil, çünki bu orqa­nizmin fərdi xüsusiyyətləri ilə də bağlı ola bilər. Yəni biz əgər yüksək təzyiq deyiriksə, arterial təzyiq 140/90 mm civə sütunu səviyyəsindən üstün olmalıdır. İnsanlar bunu çox vaxt aşağı və yuxarı təzyiq adlandırır. Tibbdə bu sistolik və diastolik təzyiq sistemidir. Sistolik təzyiq ürək əzələsinin maksimal yığılması, diastolik isə boşalması, yəni dincəlməsi zamanı əmələ gəlir.

–Xəstəliyi yaradan səbəblər nədir?

–Arterial təzyiq müntəzəm şəkildə 140/90 -dan yüksək olarsa, bu, hiperto­niya adlandırılır. Burada bir çox səbəblər var. Damarların xolesterinlə daralması, elastikliyinin itməsi, böyrəkdə problemin, hər hansı bir endokrin pozğunluqların olması və bəzən də nevroloji amillərin damarlarda yaratdığı spazm arterial təzyiqin yüksəlməsinə səbəb olur. Əsas yeri irsiyyət tutur, yəni irsi olaraq hipertoniya ötürülə bilir. Yağlı, xəmir xörəklərindən, ayaqüstü qidalardan, duz, ketçap, mayonezdən istifadə edən insanlarda bu problemlər daha tez aşkarlanır. Çünki maddələr mübadiləsi pozulur, qaraciyər piylənməsindən sonra ateroskleroz, yəni damarlarda xolesterinin yığılıb qalması və damar daralmasına gətirib çıxaran problemlər yaranır. Eyni zamanda, pis vərdişləri olan insanlarda da belə hallara çox rast gəlinir. Çünki nikotin özü də da­marın daralmasına səbəb olur. Spirtli içkilərdən istifadə insan orqanizmində gərəksiz xolesterinlərin yığılması və atıla bilməməsi ilə nəticələnir.

–İlkin simptomlar özünü necə göstərir və xəstəlik nə kimi fəsadlar törədir?

–Başın ənsə nahiyyəsində ağrılar, başgicəllənməsi, ürəkbulanması, döş qəfəsində sıxıntı, ürək döyüntüsünün artması, əl və ayaqlarda uyuşma, ümumi narahatlıqlar kimi əlamətlərlə özünü büruzə verir. Zamanında müalicə olunmayanda hipertoniya xəstəliyi vaxt ötdükcə ağırlaşaraq, ürəkdə, böyrəkdə, damarlarda fəsadlara səbəb olur. Məsələn, ürəkdə daha çox stenokardi­ya, miokard infarktı, ürək çatışmazlığı, beyində işemik və ya hemoragik insult, böyrək çatışmazlığı kimi xəstəliklərə yol aça bilir.

Hipertoniya xroniki bir xəstəlikdir. Ona görə də buna düçar olan insanlar ömürlərinin sonuna kimi həkim- tera­pevtin və ya kardioloqun nəzarətində olmalıdırlar. Çünki yüksək təzyiqin yaratdığı zərərləri, fəsadları aradan qal­dırmaq olduqca vacib bir məsələdir. Bu vaxtında aşkarlanıb müalicə olunduqda ağırlaşmaların qarşısını almaq müm­kündür.

Şahxanım ƏLİZADƏ, “Xalq qəzeti”

12 May 2022 00:08 - SƏHİYYƏ
SƏHİYYƏ
7 İyul 2022 | 00:04
Dejavü xəstəlik deyil
5 İyul 2022 | 09:00
Günvurmanın fəsadları

Köhnə versiyamızdan xəbərləri izlə